Krajowa Rada Doradców Podatkowych skierowała do Ministra Sprawiedliwości opinię dotyczącą projektu o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących (UD265, projekt z dn. 2 kwietnia 2026 r.). Izba postuluje między innymi rozszerzenie zakresu projektowanej regulacji o biegłych działających w postępowaniach administracyjnych i podatkowych.
Jak czytamy w uzasadnieniu, celem projektowanej ustawy jest uregulowanie problematyki ustanawiania biegłych sądowych w sposób zapewniający dostęp do wysoko kwalifikowanego korpusu ekspertów. W ocenie projektodawcy wprowadzenie ustawą przejrzystych reguł ustanawiania biegłych powinno przyczynić się do usprawnienia toku postępowań sądowych oraz postępowań przygotowawczych.
W aktualnym stanie prawnym brak jest aktu prawnego rangi ustawowej, który normowałby w sposób kompleksowy zasady wydawania opinii przez biegłych, niezależnie od rodzaju postępowania sądowego, w którym występują. Dotyczy to także sporządzania i wydawania opinii przez instytucje naukowe i specjalistyczne, niezależnie od formy prawnej, w jakiej prowadzą one działalność opiniodawczą.
Pominięcie biegłych administracyjnych i podatkowych
W ocenie Izby zakres projektowanej ustawy jest zbyt wąski, gdyż ogranicza się jedynie do biegłych sądowych. Pominięto biegłych działających w postępowaniach administracyjnych i podatkowych, mimo że pełnią oni tę samą funkcję dostarczania wiedzy specjalistycznej organom.
Może to prowadzić do niespójności systemowej i nierównego standardu kwalifikacji. Izba podkreśla, że w sprawach podatkowych i administracyjnych opinie biegłych często mają bezpośredni, rozstrzygający wpływ na wynik sprawy (np. przy ustalaniu wartości rynkowej w podatkach), dlatego standardy ich pracy również powinny być uregulowane ustawowo. Postuluje objęcie projektem ustawy także tych biegłych i opracowania dla nich analogicznych standardów kwalifikacyjnych.
Skład Państwowej Komisji Certyfikacyjnej i szkolenia
KRDP zwraca uwagę na potrzebę doprecyzowania zasad wyboru składu Państwowej Komisji Certyfikacyjnej. Jej zdaniem przewidziane zasady powoływania 15 członków mogą prowadzić do braku realnej reprezentacji wszystkich środowisk (m.in. sądów, prokuratury oraz samorządów zawodów prawniczych).
Jednocześnie wskazuje na pominięcie doradców podatkowych w kręgu podmiotów, które mają prawo zgłaszania kandydatów do Państwowej Komisji Certyfikacyjnej. Wskazuje ich istotną rolę w sprawach finansowo-podatkowych, które stanowią jeden z najczęstszych przedmiotów opinii biegłych w postępowaniach sądowych. Izba postuluje zagwarantowanie udziału KRDP w procesie zgłaszania kandydatów.
Podobnie, Izba proponuje rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do zgłaszania kandydatów o organizacje zrzeszające specjalistów z danych dziedzin (nie tylko organizacje biegłych czy instytucje naukowe), aby lepiej odzwierciedlić realne środowisko eksperckie.
Ponadto, KRDP proponuje modyfikację przepisów dotyczących szkoleń biegłych. Podkreśla, że ograniczenie organizatorów szkoleń wyłącznie do organizacji zawodowych biegłych jest zbyt wąskie. Postuluje dopuszczenie także innych podmiotów, takich jak uczelnie czy jednostki badawcze, co miałoby zwiększyć dostępność, konkurencyjność i jakość szkoleń.
Izba deklaruje gotowość do merytorycznej współpracy w dalszych pracach nad niniejszym projektem.
Z pełną treścią opinii można się zapoznać poniżej.
