Zawód doradcy podatkowego od trzech dekad stanowi jeden z filarów bezpieczeństwa prawnego i gospodarczego w Polsce. Choć dziś trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie systemu podatkowego bez wsparcia profesjonalnych pełnomocników, historia tej profesji jest stosunkowo młoda i nierozerwalnie związana z transformacją ustrojową oraz rozwojem wolnego rynku. Doradcy podatkowi od 30 lat wspierają przedsiębiorców i obywateli w poruszaniu się po coraz bardziej złożonych regulacjach, pełniąc rolę nie tylko ekspertów od podatków, lecz także zaufanych pełnomocników w relacjach z instytucjami państwa.
Historia powstania zawodu doradcy podatkowego jest ściśle związana z transformacją ustrojową. Zrodził się on z potrzeby wynikającej z nowych zasad samoopodatkowania oraz konieczności zapewnienia rzetelnego i godnego zaufania wsparcia podatnikom. Prace nad ustawą o doradztwie podatkowym rozpoczęły się w 1995 roku z inicjatywy Ministerstwa Finansów. Szefem resortu był wówczas prof. dr hab. Grzegorz Kołodko, a nadzór nad pracami legislacyjnymi sprawował wiceminister prof. dr hab. Witold Modzelewski. Od początku dążono do tego, aby status doradcy podatkowego odpowiadał rangą zawodom prawniczym. Przewidziano również utworzenie samorządu zawodowego, który miał sprawować pieczę nad wykonywaniem zawodu. Ustawa o doradztwie podatkowym została uchwalona 5 lipca 1996 r., a weszła w życie 1 stycznia 1997 r.
- Inicjatorem uchwalenia ustawy było Ministerstwo Finansów, które dostrzegało konieczność powołania nowego zawodu zaufania publicznego, istotnego z punktu widzenia gospodarki, łączącego wiedzę prawniczą i finansową. Narzucone doradcom podatkowym wysokie standardy uzyskiwania uprawnień miały gwarantować rzetelność świadczonych usług, a tym samym zapewniać pewność wpływów podatkowych do budżetu państwa - wspomina Bożena Zybura, doradca podatkowy nr 02499.
Długa droga do utworzenia samorządu zawodowego
Działania zmierzające do utworzenia samorządu zawodowego nie zostały podjęte bezpośrednio po wejściu ustawy w życie i przeciągnęły się o kolejne lata.W tym czasie przedstawiciele stowarzyszeń i organizacji zrzeszających doradców podatkowych aktywnie działali na rzecz zwołania Pierwszego Krajowego Zjazdu Doradców Podatkowych.
Pierwsze Krajowe Zgromadzenie Izby Doradców Podatkowych odbyło się 2 lipca 1999 r. w warszawskiej Filharmonii z udziałem blisko tysiąca osób z całej Polski. Podczas obrad powołano Komitet Koordynacyjny Krajowej Izby Doradców Podatkowych, który miał reprezentować środowisko doradców podatkowych do czasu formalnego ukonstytuowania się samorządu zawodowego na podstawie przepisów ustawy. Dzięki zaangażowaniu członków Komitetu oraz innych doradców podatkowych udało się opracować kluczowe dokumenty niezbędne do funkcjonowania samorządu: Statut, Zasady Etyki oraz Zasady Gospodarki Finansowej.
W kwietniu 2001 r. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o doradztwie podatkowym. Na jej mocy Pierwszy Krajowy Zjazd Doradców Podatkowych miał odbyć się w ciągu ośmiu miesięcy od wejścia ustawy w życie, a za jego organizację odpowiadał Komitet Organizacyjny powołany przez ministra finansów. Komisja Organizacyjna I Krajowego Zjazdu Doradców Podatkowych została powołana decyzją ministra finansów 10 sierpnia 2001 r., a jej pierwsze spotkanie odbyło się 23 sierpnia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami I Krajowy Zjazd Doradców Podatkowych miał odbyć się najpóźniej do 11 lutego 2002 r. Delegaci na zjazd mieli zostać wyłonieni podczas zgromadzeń wyborczych w 16 województwach.
- Mieliśmy przed sobą intensywny czas organizacji tego ogromnego spotkania. I to bez pomocy internetu, poczty elektronicznej czy rozwiniętej telefonii komórkowej. Dość powiedzieć, że w półtora miesiąca musieliśmy osobiście pojawić się we wszystkich regionach. Przywieźliśmy ze sobą karty do głosowania (…). Mimo trudności i szaleńczego tempa doprowadziliśmy do Zjazdu. Uczestniczyło w nim 330 osób - wspomina Hanna Koperska, doradca podatkowy nr 06231.
Pierwszy Krajowy Zjazd Doradców Podatkowych
W dniach 26-27 stycznia 2002 r. odbył się Pierwszy Krajowy Zjazd Doradców Podatkowych. Podczas obrad podjęto 30 uchwał określających funkcjonowanie samorządu oraz składy osobowe ustawowych organów. Jednym z najważniejszych przyjętych aktów był Statut KIDP, stanowiący fundament prawa korporacyjnego. Uchwalono również Zasady Etyki.
- Pierwszy Zjazd Doradców Podatkowych był wydarzeniem o ogromnej randze. Zadaniem delegatów było stworzenie wewnętrznych zasad funkcjonowania Izby w oparciu o ustawę o doradztwie podatkowym. Posiedzenia komisji zjazdowych często przeciągały się do późnych godzin nocnych. Nikt jednak nie skarżył się na zmęczenie, ponieważ wszyscy zdawaliśmy sobie sprawę z pionierskiego charakteru naszej pracy - wspomina Szymon Dalc, doradca podatkowy nr 04121.
Podczas Zjazdu wybrano również Krajową Radę Doradztwa Podatkowego I kadencji, na czele której stanął prof. dr hab. Witold Modzelewski.
- Rada pierwszej kadencji rozpoczęła bardzo intensywną działalność. Posiedzenia plenarne, często dwudniowe, odbywały się co miesiąc. Uchwalano wszystkie niezbędne akty prawa korporacyjnego należące do kompetencji Rady. Niemal na każdym posiedzeniu podejmowano dziesiątki decyzji o wpisie na listę doradców podatkowych - mówi prof. dr hab. Witold Modzelewski.
Na I Krajowym Zjeździe Doradców Podatkowych podjęto również uchwałę ustanawiającą 11 maja Dniem Doradcy Podatkowego.
30 lat budowania pozycji i poszerzania kompetencji
Trzy dekady funkcjonowania zawodu doradcy podatkowego to czas nieustannych wyzwań, ale także rozwoju, umacniania pozycji na rynku i poszerzania kompetencji. Dziś doradcy podatkowi nie tylko udzielają porad dotyczących obowiązków podatkowych, sporządzają deklaracje i zeznania podatkowe czy prowadzą księgi i ewidencje podatkowe. Doradzają również w zakresie międzynarodowego prawa podatkowego i prawa celnego oraz reprezentują podatników przed organami podatkowymi.
Warto podkreślić, że od 2010 roku doradcy podatkowi, jako profesjonalni pełnomocnicy, mają prawo reprezentować klientów przed sądami administracyjnymi, zarówno wojewódzkimi sądami administracyjnymi, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uprawnienia do wykonywania zawodu doradcy podatkowego posiada już ponad 9 tysięcy osób, a kolejne przygotowują się do wymagających egzaminów zawodowych.
