W odpowiedzi na otwarte publiczne konsultacje Europejskiego Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA) skierowane do wszystkich zainteresowanych unijnymi regulacjami przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu (AML/CFT), KIDP złożyło swoją opinię. Jej istotą jest podkreślenie, że standardy ukształtowane z myślą o bankach i instytucjach finansowych nie mogą być mechanicznie przenoszone na grunt doradztwa podatkowego.
Nowe unijne regulacje w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu wchodzą w kolejny etap doprecyzowywania praktycznych obowiązków nakładanych na instytucje oraz inne podmioty zobowiązane. Kluczowe znaczenie ma tutaj Rozporządzenie (UE) 2024/1624, które ustanawia bezpośrednio stosowane wymogi dotyczące m.in. należytej staranności wobec klienta (Customer Due Diligence - CDD).
Otwarte konsultacje dla ujednolicenia nowych przepisów
W odpowiedzi na potrzebę ujednolicenia praktyki stosowania nowych przepisów, AMLA (Anti-Money Laundering Authority) opracowuje projekty Regulacyjnych Standardów Technicznych (RTS), które mają szczegółowo określić sposób realizacji obowiązków CDD, w tym zakres informacji i dokumentów wymaganych od klientów. Celem jest zapewnienie większej przejrzystości regulacyjnej, proporcjonalności wymogów oraz skutecznego podejścia opartego na analizie ryzyka.
Konsultacje dotyczące projektu RTS były prowadzone już przez EBA (European Banking Authority) z udziałem wszystkich zainteresowanych stron. Po przejęciu kompetencji w 2025 roku AMLA kontynuowała rozwój projektu, rozszerzając perspektywę także o potrzeby i doświadczenia sektora niefinansowego.
Aktualnie zakończone konsultacje publiczne mają umożliwić ocenę, czy proponowane rozwiązania rzeczywiście odpowiadają wymogom rynku i zapewniają równowagę pomiędzy skutecznością systemu AML/CFT a wykonalnością nowych obowiązków przez podmioty zobowiązane. W ramach procesu AMLA udostępniła również wersję projektu RTS z zaznaczonymi zmianami względem dokumentu opublikowanego wcześniej przez EBA, co pozwala prześledzić kierunek oraz zakres wprowadzonych modyfikacji.
Stanowisko KIDP dotyczące projektu Regulacyjnych Standardów Technicznych
Krajowa Izba Doradców Podatkowych przedstawiła oficjalne stanowisko w odpowiedzi na konsultacje publiczne Europejskiego Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA) dotyczące projektu Regulacyjnych Standardów Technicznych do unijnego rozporządzenia AMLR (UE 2024/1624).
- KIDP co do zasady popiera przyjęte przez AMLA podejście horyzontalne- stworzenie jednego wspólnego instrumentu dla całego sektora finansowego i pozafinansowego, jako zamiast tworzenia odrębnych regulacji dla każdej grupy zawodowej. Izba docenia też zapisaną w projekcie zasadę proporcjonalności i podejście oparte na analizie ryzyka. Jednocześnie KIDP stanowczo podkreśla, że standardy ukształtowane z myślą o bankach i instytucjach finansowych nie mogą być mechanicznie przenoszone na grunt doradztwa podatkowego. Ta kwestia stanowi oś całego stanowiska - powiedział Bartosz Kubista, przewodniczącego Komisji Prawnej, Współpracy z Organami Państwa.
Doradcy podatkowi nie prowadzą rachunków klientów, nie wykonują przelewów i nie stanowią kanału przepływu środków finansowych. Ich rola w systemie przeciwdziałania praniu pieniędzy ma charakter strażnika w relacji doradczej, a nie podmiotu monitorującego transakcje. Z tego względu KIDP apeluje, by przy wdrażaniu nowych standardów, konsultacja publicznych rejestrów, takich jak KRS, CEIDG czy Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, była uznawana za wystarczające źródło weryfikacji klientów w typowych przypadkach, bez nakładania obowiązku drążenia informacji "poza rejestrami".
Izba zwraca też uwagę na konieczność zachowania dostępnych cenowo metod zdalnej identyfikacji klientów, ponieważ wymóg stosowania kosztownych platform zgodnych z eIDAS byłby dla wielu małych kancelarii nieproporcjonalnym obciążeniem finansowym. Szczególne znaczenie praktyczne ma kwestia automatycznego screeningu osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne (PEP).
KIDP wskazuje, że dla jednoosobowych praktyk i mikrofirm, stanowiących większość polskiego rynku doradztwa podatkowego, ręczna weryfikacja oparta na publicznie dostępnych źródłach, powinna być w pełni dopuszczalnym i równorzędnym rozwiązaniem, bez przymusu zakupu drogich narzędzi informatycznych. Izba apeluje też o wzbogacenie projektu o praktyczne przykłady scenariuszy niskiego ryzyka charakterystycznych dla sektora doradczego, które ułatwiłyby stosowanie uproszczonej należytej staranności zgodnie z intencją unijnego ustawodawcy. KIDP podkreśla wreszcie, że nowe regulacje muszą pozostawać w pełnej zgodności z tajemnicą zawodową doradcy podatkowego oraz z zasadą minimalizacji danych wynikającą z RODO, a harmonogram ich wdrożenia musi być realny dla małych podmiotów, które nie dysponują wyspecjalizowanymi działami compliance.
Izba deklaruje gotowość do aktywnej współpracy z AMLA i krajowymi organami nadzoru przy tworzeniu wytycznych sektorowych, wskazując, że skuteczna regulacja sektora pozafinansowego nie może powstawać bez udziału tych, którzy mają ją stosować w codziennej praktyce zawodowej.
Temat rozwoju regulacji w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy był podejmowany również przez przedstawicieli KIDP na Komitecie ds. zawodowych doradców podatkowych podczas kwietniowego posiedzenia CFE Tax Advisers Europe. W trakcie tych prac wypracowane zostało stanowisko CFE w zakresie uwag do nowych unijnych regulacji w obszarze AML.
